راه مقابله با سوء ظن ,

۱۳۹۸/۴/۳ دوشنبه
(0)
(0)
راه مقابله با سوء ظن
راه مقابله با سوء ظن

یکی از عواملی که بنیان هر جامعه ای را متزلزل کرده و حتی می تواند فرو پاشد، همانا «سوء ظن» افراد نسبت به یکدیگر است، به خصوص این که این عنصر زهرآگین به جامعه کوچک خانواده راه پیدا کند .


قرآن مجید در رابطه با اجتناب از این صفت زشت اخلاقی می فرماید: «یا ایهَا الَّذینَ آمَنُوا اجتَنِبوا کثیرًا مِنَ الظَّنّ انَّ بَعضَ الظَّنّ»؛[1] ای کسانی که ایمان آورده اید! از بسیاری از گمان ها بپرهیزید؛ چرا که بعضی از گمان ها، گناه است.»[2]

 

گمان بد، نه تنها به طرف مقابل و «حیثیت و آبروی» او، لطمه وارد می کند و روح «بی اعتمادی» را در جامعه کوچک خانواده سایه افکن می نماید، بلکه برای صاحب آن نیز بلای بزرگی است که همانند خُوره او را آزار می دهد و دنیایی وحشت ناک و آکنده از غربت را برای او فراهم می سازد. اسلام اجازه نمی دهد هر کسی با این کار با آبروی دیگران بازی می کند و جهنّمی نیز برای خویش به وجود آورد.


رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم در حدیثی می فرماید: «خداوند خون و مال و آبروی مسلمان را بر دیگران حرام کرده و همچنین گمان بد درباره او بردن را.»[3]


امّا راه مقابله با این گناه

اولًا؛ گمان بد را، انسان از خود دور سازد، به این ترتیب که به راههای حمل بر صحّت بیندیشد و احتمالات صحیحی را که در مورد آن عمل وجود دارد، در ذهن خود مجسم سازد تا به تدریج بر گمان بد غلبه کرده گمان نیک و خیر را جایگزین آن نماید.

 

قرآن می فرماید: «چرا هنگامی که این (تهمت) را شنیدید، مردان و زنان با ایمان نسبت به خود (و کسی که همچون خود آن ها است) گمان خیر نبردند و نگفتند این دروغی بزرگ و آشکار است؟! [4] به همین جهت است که در آموزه های روایی اهل بیت علیهم السلام چنین دستور داده اند، که اعمال برادران و خواهران ایمانیت را بر نیکوترین وجه ممکن حمل کن تا وقتی که دلیلی بر خلاف آن قایم شود.[5]


ثانیاً؛ اگر گمان بدی، بدون اختیار در ذهن پیدا شد، در عمل کوچکترین اعتنایی به آن نکنید و ترتیب اثری به آن ندهید و طرز رفتار خویش را دگرگون نسازید. در حدیثی از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می خوانیم: سه چیز است که وجود آن در مؤمن پسندیده نیست و راه فرار دارد، از جمله سوء ظن است «فَمَخَرَجُهُ مِن سُوءِالظَّن ان لایحَقِّقَهُ » که راه فرار از آن این است، که به آن جامه عمل نپوشاند.»[6]


مرا پیر دانای مرشد شهاب
دو اندرز فرمود بروی آب
یکی آن که بر خویش، خوش بین مباش
دگر آن که بر خلق بدبین مباش


پی نوشت
[1]  حجرات/ 12
[2]  ر. ک: فتح/ 12
[3] ر. ک: محجّةالبيضاء، فيض کاشانى قدس سره، ج 5، ص 268، دفتر انتشارات
[4] نور/ 12
[5] ر. ک: تفسير نمونه، آيت‏اللَّه مکارم شيرازى و ديگران، ج 14، ص 396 و ج 22
[6] ر. ک: بحارالانوار، علامه مجلسى قدس سره، ج 72، ص 201، مؤسسة الوفاء

  • منبع: hawzah.net
نظرات کاربران
*نام و نام خانوادگی
* پست الکترونیک
* متن پیام

بستن
*نام و نام خانوادگی
* پست الکترونیک
* متن پیام

0 نظر
شرکت سازنده